10 tips voor effectieve communicatie

Words That Work - Frank Luntz

Frank Luntz adviseerde Republikeinse politici jaren geleden om niet langer te spreken over ‘government’ maar te verwijzen naar ‘Washington’. Hij bedacht dat rechts Amerika beter kon spreken van ‘climate change’ in plaats van ‘global warming’. Hij adviseerde de Republikeinen om te spreken van de ‘death tax‘ in plaats van ‘inheritance tax’ omdat death tax. Volgens hem gaat het er niet om wat je zegt, maar wat je publiek hoort.

In zijn boek Words That Work geeft hij zijn 10 regels voor effectieve communicatie.

1. Gebruik makkelijke woorden
Eigenlijk is het simpel. Gebruik nooit woorden die de lezer moet opzoeken in het woordenboek. Mensen nemen meestal niet de moeite om dit echt te doen. Ze nemen aan wat je zegt of begrijpen je verkeerd. Nederland heeft ongeveer 2,5 miljoen mensen die laaggeletterd zijn (bron: Stichting Lezen en Schrijven). En ongeveer 67% van de Nederlanders heeft een lagere of middelbare opleiding (bron: onderwijsincijfers.nl). Ik vind dat communicatie toegankelijk moet zijn voor zoveel mogelijk mensen. Uitsluiten met ingewikkeld taalgebruik, is wat mij betreft een doodzonde. De meest effectieve taal zorgt voor helderheid in plaats van verwarring. En voor duidelijkheid in plaats van onduidelijkheid. Bijkomend voordeel van communicatie die te begrijpen is voor iedereen: het zorgt voor vertrouwen. Ingewikkeld taalgebruik, constant mitsen, maren en uitzonderingen kunnen leiden tot wantrouwen. Want wat heb je te verbergen? Wat durf je niet te zeggen? Wat is de reden dat je het zo moeilijk maakt?

2. Maak korte zinnen
Maak korte, actieve zinnen. Kun je iets in 3 woorden zeggen? Gebruik er dan geen 4. Kun je iets in 4 woorden zeggen? Gebruik er dan geen 5. Je snapt mijn punt, toch? Vermijd zinnen met meerdere komma’s. In de politiek worden korte slogans vaak met succes gebruikt. Wat dacht je van Eisenhower met ‘I like Ike’. ‘Yes! We can!’ van Barack Obama. ‘Make America great again!’ van Trump. Ook in de marketing wordt dit principe ook toegepast. Wie kent ‘Just do it!’van Nike niet? Dit zijn allemaal voorbeelden van korte simpele zinnen. In zijn algemeenheid kun je daarom stellen dat effectieve communicatie kort is in plaats van lang. En simpel in plaats van complex.

3. Zorg voor geloofwaardigheid
Als je gehoord wil worden, dan moeten mensen je geloven. Ze moeten je boodschap geloven. Als jij niet geloofwaardig bent, maak je geen impact. Het is makkelijk om geloofwaardig te zijn. Vertel wie je bent en wat je doet. Doe vervolgens wat je beloofd hebt te doen. Anders gezegd: zeg wat je bedoelt en meen wat je zegt. En dit principe is toepasbaar in alle situaties en tussen alle relaties. Het overstijgt de plek waar je werkt. En de relatie tussen jou en de ander. Het is een universeel gegeven. Geloofwaardigheid gaat samen met je gedrag. En je gedrag moet overeenkomen met wat je zegt.

4. Wees consistent
Zoals met zoveel dingen: herhaling, herhaling, herhaling. Wil je herkend of herinnerd worden? Dan moet je ingebed raken in het geheugen van je publiek. En aangezien er niemand zit te wachten op wat jij te vertellen hebt, zul je je boodschap constant moeten herhalen. De natuurlijk neiging van mensen is regelmatig te willen variëren in woorden en boodschappen. Tegen de tijd dat mensen jouw boodschap eindelijk herkennen en onthouden, is die alweer veranderd. Dus ook al kun je soms jezelf niet meer horen, een deel van je doelgroep hoort jouw boodschap altijd pas voor de eerste keer. De meeste mensen besteden namelijk niet zoveel aandacht aan jou als jezelf denkt. De meeste mensen worden iedere dag overladen met communicatieuitingen, boodschappen en advertenties. Jij bent gewoon één van de velen. Een consistente boodschap leidt tot herkenning. Dat draagt bij aan betrouwbaarheid, herkenbaarheid en leidt tot actie.

5. Verras mensen
Als je altijd alleen maar dezelfde boodschap vertelt, dan haken mensen af. Het zit in het menszijn om te zoeken naar iets nieuws, iets anders. Mensen houden niet van verveling. Als je de aandacht van mensen wilt vasthouden, vertel dan eens iets nieuws. Dit is een lastig dilemma: mensen houden van voorspelbaarheid maar willen ook verrast worden. De kunst is om je publiek iets nieuws te vertellen/te verassen als in ‘hey, dat wist ik nog niet’ en dat vervolgens verder te brengen (volgens regel 4 hierboven).

6. Zorg voor een ritme
Geef je een speech? Vergeet dan niet naar het ritme te luisteren. Je kent het gevoel van naar een concert gaan vast wel. Muziek kan je in vervoering brengen. Hetzelfde geldt voor scanderen bij sportwedstrijden. Samen scanderen leidt tot saamhorigheid. Door het ritme voel je je onderdeel van een groep. Speeches kunnen voor hetzelfde gevoel zorgen. Denk aan ‘Yes, we can!’, of aan ; Minder! Minder! Minder!’ Ook drieslagen en woorden die met dezelfde letter beginnen zoals ‘Heerlijk. Helder.’ onthoudt men makkelijker.

7. Raak mensen met hun dromen of ambities
Boodschappen moeten gaan over wat mensen willen horen. Luntz noemt dit ambitieus spreken(aspirational language). Je wilt mensen raken. En om dat te kunnen doen, moet je boodschap persoonlijk én menselijk zijn. De quote ‘people will forget what you, but they will never forget how you made them feel’ is hierbij leidend. Eén van de bekendste voorbeelden van aspirational language die zowel persoonlijk als menselijk is, is I have a dream van Martin Luther King. Hij sprak de hoop en dromen aan van alle Amerikanen, namelijk de wens om geaccepteerd te worden op basis van wie je bent in plaats van op uiterlijk. Mensen aanspreken op hun dromen en ambities is (nog) lastiger als je hen iets wilt verkopen. Daarom proberen merken vaak aan jou de nieuwe jou te verkopen. De jij die je bent geworden na aanschaf van hun product. ‘Because You’re Worth it.’ 😉

8. Gebruik metaforen en praat beeldend
Mensen onthouden beelden beter. Gebruik metaforen of beeldend taalgebruik (‘M&M’s smelten in je mond, niet in je hand’) in je communicatie. Een metafoor is beeldspraak met twee of meer ongelijke betekenissen die niets met elkaar te maken hebben. Visualiseren heeft niet alleen te maken met foto’s/beelden. Het heeft ook te maken met woorden. In de NLP wordt niet voor niets veel gebruik gemaakt van ‘stel je eens voor…’. Deze woorden zorgen er namelijk voor dat ieder individu zich alles kan voorstellen wat hij of zij wilt.

9. Stel een (retorische) vraag
Soms gaat het niet om je zegt, maar om wat je vraagt. Een statement in de vorm van een retorische vraag, heeft vaak een grotere impact dan alleen het uiten van een stelling. Een retorische vraag, is een bewering die verpakt is in een vraag. Wanneer een spreker een retorische vraag stelt, speelt hij in op de gevoelens van zijn publiek. De reactie van het publiek is gedeeltelijk afhankelijk van zijn mening over de spreker. Door het stellen van een retorische vraag, wordt de reactie van het publiek persoonlijk. En persoonlijke communicatie is altijd het beste.

10. Verschaf context en leg relevantie uit
De meest belangrijke communicatieregel volgens Luntz: geef mensen de context van een boodschap mee. Vertel ze de ‘waarom’ van de boodschap voordat je ze ‘daarom’ of ‘dus’ vertelt. Sommige mensen noemen dit framing. Anderen, zoals Luntz, noemen het liever context. Zonder deze context heeft een boodschap geen waarde en daarmee geen impact. Het is niet relevant. Schets dus eerst een voor het publiek relevant probleem, en daarna pas de oplossing (jouw boodschap). Oplossingen zijn namelijk betekenisloos als het publiek ze niet kan koppelen aan een identificeerbaar probleem.

Wat ik voor jou kan doen

In ieder geval; Luntz schreef een volledig boek over de kracht van taal, woorden en communiceren. Dit boek is grotendeels politiek gericht. Op politieke speeches, politieke debatten en de overtuigingskracht van politici. Wil jij zelf effectief leren communiceren? Of wil je weten welke woorden vóór jou werken? Kijk dan eens naar mijn Wat Zeg Je Nou Echt – Taalscan. Tijdens ons gesprek, analyseer ik je taalgebruik. Dit werk ik uit in een rapport waarin ik je ook 3 tips geef om mee verder te gaan.

Liever eerst kennismaken? Neem dan contact met me op door een afspraak in te plannen.

Ik luister graag naar je vraag!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *