WAT IS een FAMILIE OPSTELLING?

De één lukt alles, de ander niets. Sommige mensen hoppen van relatie naar relatie en een ander lukt het maar niet om iemand te vinden. De één werkt rustig 10 jaar voor een baas, weer een ander is gaan zzp’en om maar vooral niet te lang ergens te hoeven zijn. Wat is dat toch? Dat het sommige mensen altijd voor de wind lijkt te gaan en anderen helemaal niet. Hoe de één alle belemmerende patronen zomaar lijkt te doorbreken en een ander naar jarenlange therapie nog steeds geen stap verder is?

Als het je niet lukt je patronen te doorbreken en je blijft maar steeds in dezelfde valkuilen stappen, dan kan het zijn dat er iets in je familiesysteem is dat aangekeken wil worden.

Een familieopstelling maakt het mogelijk om een thema/vraag te onderzoeken op een manier die bijna niet in woorden te vatten valt. Overigens is de naam familieopstelling enigszins misleidend. Een familieopstelling is veel breder dan alleen vragen over familie. Een opstelling kan gaan over relaties, werk, stress, ziekte, keuzes maken, etc.

WAT IS EEN FAMILIEOPSTELLING?

Een familieopstelling laat jou zien welke patronen en dynamieken je onbewust uit jouw familiesysteem heb overgenomen.

Opstellingen zijn een praktische methode binnen het systemisch werken om snel inzicht te krijgen in de diepere oorzaken van een vraagstuk. De grondlegger van het systemisch werken is de Duitse psychotherapeut Bert Hellinger.

Het systemisch werk gaat ervan uit dat we allemaal deel uitmaken van een systeem. Je gezin van herkomst / je familie is een systeem. Maar ook het team waar je onderdeel van bent in een organisatie of bij een sportclub. Net zoals een schoolklas en zelfs een stad en een land: het zijn allemaal systemen in opzich.

Met een opstelling wordt een ruimtelijk en visueel beeld van een systeem weergegeven. Je kan het zien als een foto van jouw onbewuste. Dit kan gaan over personen die deel uitmaken van jouw systeem, maar het kan ook gaan over de manier waarop families met pijnlijke situaties zijn omgegaan. Denk bijvoorbeeld aan oorlogen. De manier waarop (over)grootouders hebben geprobeerd te overleven is vaak een bron van patronen die onbewust zijn doorgegeven.

In een familieopstelling onderzoek je de patronen waar je tegenaan loopt in een systeem. Het systeem dat wordt opgesteld gaat niet over goed of fout, beter of niet beter. Het gaat om oordeelloos observeren, het zichtbaar maken van dynamieken zodat er ruimte is een nieuwe/andere beweging te maken.

WAAROM ZOU JE EEN FAMILIEOPSTELLING DOEN?

Niets moet natuurlijk. Maar het is wel zo dat het doorbreken van patronen één van de meeste lastige dingen is, dat bestaat. En waarschijnlijk heb je al van alles geprobeerd. Verschillende coaches gehad, misschien in therapie geweest en ieder boek dat met persoonlijke ontwikkeling te maken heeft, heb je gelezen of staat in je kast.

Daarom, wordt het niet eens tijd om het anders te doen?

Om je issues écht aan te pakken?

Om écht te onderzoeken waarom je steeds weer in dezelfde valkuil stapt zodat je daarmee op kunt houden?

Als dat is wat je wilt, dan is een opstelling een hele goede keuze voor jou.

Als een bepaald patroon of thema steeds terugkomt in je leven en je komt niet verder, dan kan een familieopstelling jou een nieuw perspectief geven.

  • een familieopstelling maakt je patronen zichtbaar en hanteerbaar en kan je ervan bevrijden, zowel privé als in het werk.
  • een familieopstelling helpt je om (opnieuw) in gezonde verbinding te komen met je ouders, kinderen of andere familieleden.
  • een familieopstelling kan je inzicht geven in de impact van familieconflicten of familiegeschiedenis op jouw huidige leven.

Maar de belangrijkste reden waarom je een familieopstelling zou moeten doen:

OMDAT JE HET WAARD BENT OM JOUW LEVEN
TE LEIDEN OP JOUW VOORWAARDEN.

En omdat het je in ieder aspect van je leven verder zal helpen.

HOE KUN JE EEN FAMILIEOPSTELLING DOEN?

Er zijn verschillende manieren waarop je een familieopstelling kunt doen.

1. Een familieopstelling met representanten
Een familieopstelling met representanten is een opstelling met personen die staan voor mensen die te maken hebben met je vraag. Representanten praten, bewegen en/of raken elkaar aan. De vraagsteller geeft iedere representant een plek in de ruimte. Zij geven aan wat in het familiesysteem speelt (en ja, ik snap dat dit vaag klinkt).

Het bijzondere is dat iedereen kan representeren. Je hoeft niet te oefen of iets te kunnen. Zodra je wordt opgesteld, voel je en spreek je namens de plek waar je staat en diegene die je representeert. Je hoeft daarbij niets te weten over het systeem of degene die je representeert.

Dat maakt een familieopstelling vaak een intense en indrukwekkende beleving voor iedereen die erbij aanwezig is.

2. Een familieopstelling met materiaal
Je kunt een vraag of thema ook zichtbaar maken met behulp van materiaal. Het is een laagdrempelige manier van opstellen, die een coach of systemisch begeleider vaak gebruikt om samen snel zicht te krijgen op het geheel en te zien wat speelt in het onderbewuste.

Je kunt werken met een poppetjes of met vloerankers. De begeleider stelt vragen, helpt jou bewegen binnen de opstelling en onderzoekt waar ruimte ontstaat.

Bij een tafelopstelling worden de betrokken personen en/of elementen uitgebeeld met een materiaal. Dat kunnen poppetjes zijn, maar het kunnen ook andere voorwerpen zijn zoals steentjes, kopjes of schelpjes. De materialen worden op tafel opgesteld.

Een vloeropstelling wordt gedaan met gekleurde stukken stof die bestaan uit vormen zoals cirkels en vierkanten. De kleuren en de vormen representeren een persoon of thema. Ook kun je A4’tjes gebruiken door erop te schrijven welke blad wie of wat representeert. De materialen worden op de vloer neergelegd. Als vraagsteller kun je op deze verschillende plaatsen gaan staan zodat je voelt wat een plek met je doet.

3. Een online opstelling

Een online opstelling vindt plaats via Zoom en met behulp van duplo-poppetjes. Dit is een laagdrempelige en praktische manier van opstellen. Net zoals bij een ‘echte’ opstelling, zie je direct wat er speelt. Het voordeel van een online (familie)opstelling is dat er geen ruis is van gevoelens van anderen (representanten), dat het individueel is in plaats van in een groep, dat alle aandacht op jou is gericht én dat het overzichtelijk wordt gehouden.

 

DE EFFECTEN VAN EEN (FAMILIE)OPSTELLING

Een lichter gevoel. Een vrijer gevoel. Een opgelucht gevoel.

Dit zijn een aantal van de meest gehoorde gevoelens direct na een opstelling in combinatie met verwondering.

Vervolgens gaat het hoofd aan het werk. ‘Ja maar, hoe kan dat dan?’ ‘Wat betekent abc?’ ‘Hoe kan het dat xyz?’

Ik help je om op dat moment ‘het niet weten’ te accepteren en in je gevoel te blijven.

Na afloop van een opstelling ga je vanzelf voelen wat je vervolgacties en stappen zijn. En die zijn voor iedereen anders. Ook zul je merken dat er ergens iets in jou is geraakt. Iets waardoor je anders reageert in bepaalde situaties. Waardoor je misschien iets langer stilstaat bij hoe je omgaat met dingen. Of waardoor je meer begrip of empathie krijgt voor degene op wie je altijd zo boos was.

Sommigen beelden van de opstelling zul je blijven zien en voelen, waardoor het makkelijker is om niet steeds weer in dezelfde patronen te stappen. Dat is ook de reden dat ik iedereen die bij mij een online opstelling doet, de tip geef om een foto te maken van het begin beeld en eentje van het eindbeeld.

Overigens bestaan er geen ‘perfecte’ opstellingen. De realiteit kan pijnlijk zijn maar werkt wel het meest helend. Valse hoop werkt vernietigend.

Het effect van een familieopstelling is niet dat je ontdekt

  • hoe je moet handelen
  • wat je moet doen of
  • hoe je moet zijn.

NEE.

Het effect van een familieopstelling is

  • letterlijk zien hoe jouw familiesysteem eruit ziet
  • een manier om je patronen zichtbaar en hanteerbaar te maken
  • een kans om jouw eigen plek in je systeem in te nemen

Hierdoor is het overall effect van een familieopstelling dat je méér en beter in staat bent jouw leven te leiden op jouw voorwaarden.

Overigens: een eerste, kleine stap om te ontdekken of jij op jouw eigen plek staat kan makkelijk en snel met de gratis checklist: Sta jij op jouw plek?’

WANNEER KAN JE EEN (FAMILIE)OPSTELLING DOEN?

Dat is natuurlijk voor iedereen anders. Maar wanneer je steeds weer tegen hetzelfde aanloopt en het je niet lukt om dat patroon te doorbreken, dan is het wel een mooi moment om je af te vragen waar dit vandaan komt. En misschien iets daar aan te doen. Dat is het moment waarop je jezelf kunt afvragen wat de onderliggende oorzaak is van deze valkuilen. Of je nu verlangt naar een gevoel van onafhankelijkheid, meer zelfvertrouwen, of de behoefte om krachtiger je grenzen te stellen, een (familie)opstelling kan een essentieel hulpmiddel zijn in je persoonlijke groeiproces.

Maar (familie)opstellingen zijn niet alleen geschikt voor individuele verlangens. Ze kunnen ook helpen in complexe situaties waarin je vastzit. Als je jezelf vaak overweldigd voelt, worstelt in relaties, of gevangen zit in destructieve patronen, biedt deze methode een pad naar helderheid en verandering.

Met (familie)opstellingen krijg je inzicht in de diepere dynamieken en verborgen verbanden binnen je eigen systeem. Het maakt onzichtbare invloeden en blokkades zichtbaar, en stelt je in staat om stappen te zetten naar persoonlijke groei en evenwicht. Of je nu op zoek bent naar innerlijke rust, emotionele balans, of simpelweg het gevoel hebt dat er iets ontbreekt in je leven, een (familie)opstelling kan je de weg wijzen naar meer begrip, acceptatie, en verandering.

Bovendien is een (familie)opstelling een krachtig hulpmiddel voor diegenen voor wie het voelt alsof je voortdurend in overlevingsmodus zit, zit en worstelt met het gevoel niet gezien of gehoord te worden door je omgeving. Of als je regelmatig conflicten hebt (in je relatie), dan biedt een (familie)opstelling een manier om de onderliggende oorzaken zichtbaar en hanteerbaar te maken.

Kortom: het kan je ondersteunen als je moeite hebt om je emoties en verstand op één lijn te krijgen, problemen hebt met het stellen van grenzen, jezelf vaak op de laatste plaats zet, voortdurend de drang voelt om weg te gaan, of worstelt met perfectionisme en de angst om fouten te maken.

Zelfs als je te maken hebt met ingewikkelde familierelaties, waarbij contact moeizaam verloopt of zelfs is verbroken, kan een (familie)opstelling dienen als een pad naar begrip, heling en herstel. Het biedt een waardevolle kans om je hoofd en je hart op één lijn te brengen zodat jij jouw leven meer kan leiden op jouw voorwaarden.

Als je klaar bent om je patronen te doorbreken: LET’S TALK!