Wat is non-verbale communicatie?

Ken je dat? Je denkt dat je op een bepaalde manier overkomt terwijl een ander dat toch écht anders ziet? Dat je iets zegt maar dat de boodschap toch niet aankomt. In deze blog lees je alles over non-verbale communicatie. Wat is het? Hoe werkt? En, hoe kun je het in je voordeel gebruiken?

Word eindelijk gezien en gehoord
zodat niemand meer om je heen kan

Weet je het allemaal wel maar ben je op zoek naar net die extra handvatten? Dan is het magazine Jouw Houding, Jouw Impact wat je moet lezen. Nu voor slechts 9,95 (dat is tegenwoordig minder dan 1 gin-tonic)

Betekenis en vormen van non-verbale communicatie

Non-verbale communicatie is de manier waarop mensen opzettelijk of onopzettelijk zonder woorden communiceren. Gelaatsuitdrukkingen, stemgeluid, gebaren, lichaamshouding en -beweging, aanraking, oogcontact en manier van kijken zijn de meest gebruikte en meest onthullende vormen van non-verbale communicatie (Knapp, Hall & Hogan, 2014). Als synoniem voor non-verbale communicatie wordt ook wel eens lichaamstaal gebruikt. Behalve non-verbale communicatie heb je ook nog non-verbale signalen.

Wat zijn non-verbale signalen?

Non-verbale signalen hebben allerlei functies in communicatie. Zij laten onze emoties, attitudes en persoonlijkheid zien. En ze helpen ons om juist die drie dingen ook bij anderen te zien. Bedenk maar eens hoe lastig het soms is om een bepaalde toon over te brengen in een appje of e-mail. Zonder non-verbale signalen is het nagenoeg onmogelijk om boodschap of betekenis op de juiste manier te interpreteren.

Het belang van non-verbale communicatie

De laatste jaren is het belang van non-verbale communicatie ook doorgedrongen in actualiteitenprogramma’s, politieke campagnes en politieke debatten. Want non-verbale communicatie draagt bij aan hoe je overkomt. De politieke persconferenties over corona kunnen hier nog wel wat hulp bij gebruiken. Ook als het gaat om verbale communicatie trouwens, maar dat is een ander verhaal. Er zijn al veel wetenschappelijk onderzoeken uitgevoerd naar de verschillende vormen van non-verbale communicatie. Maar daarin is voornamelijk naar losse onderdelen gekeken. Sommige richten zich op gebaren, sommige op lichaamshouding en weer anderen op kijken. Maar, zoals je waarschijnlijk wel verwacht, zend je in het dagelijks leven verschillende non-verbale signalen uit.

Wat zijn voorbeelden van non-verbale communicatie?

Er zijn verschillende vormen en voorbeelden van non-verbale communicatie. De belangrijkste vorm van non-verbale communicatie is de gezichtsuitdrukking. Ga maar eens na; in een gesprek of op een foto zie je vrijwel meteen hoe iemand zich voelt.

Charles Darwin stelde dat de belangrijkste emoties die door het gezicht worden uitgedrukt, universeel zijn.

Dit zijn de 6 universele emoties:

  1. woede
  2. blijdschap
  3. verdriet
  4. verrassing
  5. angst
  6. afschuw

Interessant toch, dat deze uitdrukkingen hetzelfde zijn ongeacht waar je woont of waar je vandaan komt? Naast gezichtsuitdrukkingen zijn er ook nog andere vormen van non-verbale communicatie. Non-verbale signalen bijvoorbeeld zijn cultureel bepaald en daardoor vaak niet universeel.

Non-verbale communicatie en cultuur

Iedere cultuur heeft haar eigen manifestatieregels. Dit zijn regels die bepalen welk non-verbaal gedrag ‘gepast’ is om te laten zien. In westerse culturen worden mannen bijvoorbeeld geacht niet te huilen, maar vindt men het prima als vrouwen dat wel doen.

Drie andere voorbeelden van non-verbale communicatie:

  1. oogcontact en de manier van kijken. In westerse culturen is het normaal om iemand in de ogen aan te kijken tijdens een gesprek. Als iemand je tijdens een gesprek niet aankijkt, dan wordt dat vaak als vreemd of verwarrend ervaren. In andere delen van de wereld wordt oogcontact juist gezien als brutaal.
  2. het gebruik van persoonlijke ruimte. Als je in gesprek bent met iemand die te dicht bij je staat (wie kent dat gevoel niet?) of juist te ver af for that matter, dan beïnvloedt dat de manier waarop je diegene ziet. In sommige gedeeltes van de wereld raken mensen elkaar veel aan, zoals in Zuid-Amerika en Zuid-Europa. In andere gedeeltes gebeurt dit juist niet. Denk aan Noord-Amerika en Noord-Europa.
  3. hoofd- en handgebaren. Deze worden ook wel emblemen genoemd: duidelijk en makkelijk te begrijpen gebaren. Denk aan de opgestoken middelvinger. Het belangrijkste kenmerk van een embleem is echter dat ieder cultuur haar eigen emblemen heeft en die hebben niet overal dezelfde betekenis. De opgestoken middelvinger bijvoorbeeld, heeft in de EU en in de VS dezelfde (negatieve) betekenis, maar is in Aziatische landen relatief onbekend.

Een opgestoken middelvinger: een krachtig non-verbaal signaal

middelvinger-LoesBroen

Een ander voorbeeld is de opgestoken duim. In Europa en de VS betekent een opgestoken duim ‘oké!’ Maar in Japan staat de opgestoken duim voor ‘vriendje’ en Iran is dit juist weer een obsceen gebaar.

Een opgestoken duim: een non-verbaal signaal met verschillende betekenissen.

duim-LoesBroen

Met andere woorden niets is wat het lijkt. Of dingen zijn vaak anders dan ze lijken te zijn.

Samengevat: Waarom is non-verbale communicatie belangrijk?

We kunnen wel stellen dat non-verbale communicatie ontzettend veel impact heeft op hoe anderen mensen ons zien en op hoe wij andere mensen zien. We kunnen veel leren over hun attitudes, emoties en intenties. Zoals je hebt kunnen lezen zijn er verschillende vormen van non-verbale communicatie en van non-verbale gedragingen. Sommige zijn universeel, andere zijn cultureel bepaald.

Hoe kom jij over met je non-verbale communicatie?

Weet jij hoe je overkomt bij anderen? Hieronder vind je een korte oefening waarbij je je eigen stem gaat verkennen. Hoe bewust ben jij je van dit aspect van je non-verbale communicatie? Het gaat hier niet om wat je zegt maar om hoe je het zegt.

Oefening in non-verbale communicatie

Jouw taalgebruik bevat veel informatie. Een vorm van non-verbale communicatie is de manier waarop je jouw woorden gebruikt. En die manier moet zeker niet worden onderschat. Experimenteer met de hoogte van je stem, de snelheid waarmee je spreekt, het volume en varieer in het benadrukken van woorden.

Spreek ‘Ik weet dat niet’ op de volgende manier uit:

  • Boos
  • Verrast
  • Angstig
  • Sarcastisch
  • Geïrriteerd
  • Gelukkig

Hoe gaat dat? Doe deze oefening nu nog een keer met een vriendin samen. Ga met je rug naar elkaar toe staan. Je vriendin ziet jou niet en hoort alleen je stem. Kan zij achterhalen met welke emotie jij spreekt? Ruil om en laat je vriendin de zinnen uitspreken. Weet jij welke emotie zij uitdrukt? Is dit lastiger dan verwacht? Bespreek dan wat er ontbreekt of wat je verwart. Op deze manier kom je erachter hoe bijvoorbeeld een geïrriteerde stem klinkt in vergelijking met een boze stem.

Laat mij je helpen met je non-verbale communicatie

Natuurlijk kun je zelf oefenen met anders overkomen. Maar soms is het prettig om hier hulp bij te krijgen. Laat mij je helpen jouw non-verbale communicatie bewuster in te zetten en vóór je te laten werken. Vul het contactformulier in en laat me weten wat je vraag is. Je hoort zo snel mogelijk van me!

E-guide: Jouw houding, jouw impact. Invloed met je non-verbale communicatie

In 25 pagina’s lees je alles over de invloed van non-verbale communicatie op jezelf, op anderen én hoe je jouw non-verbale communicatie in jouw voordeel kunt gebruiken. Handig als je zelverzekerder op je werk wilt overkomen, makkelijker gesprekker wil voeren of meer resultaat uit webinars of masterclasses wilt halen.
>>> Voor slechts 9,95 incl.btw (dat is minder dan 1 gin-tonic) is deze prachtige e-guide voor jou!<<<

Schrijf je in voor patronendoor-brekers