Bij parentificatie vervult het kind als het ware de rol van ouder; het kind wordt gezien als een gelijke is een steunpilaar. Het kind en later de geparentificeerde volwassene heeft geleerd om zijn eigen behoeftes te negeren om te kunnen zorgen voor een ouder.
IN DEZE BLOG LEES JE:
Als je als kind volwassen was voor je leeftijd dan kan het zo zijn dat je geparentificeerd bent. In de psychologie betekent dit dat je als kind een volwassen rol hebt ingevuld of aangenomen. Dat is een rol die niet bij een kind hoort. In het systemisch werken zie je in een opstelling dan vaak dat een kind letterlijk op de verkeerde plek in het systeem staat.
Maar je eigen behoeftes leren kennen en erkennen gaat over wie jij bent, het stellen van grenzen en jezelf kunnen uiten.
WAT IS DE BETEKENIS VAN PARENTIFICATIE?
De betekenis van parentificatie wordt o.a. omschreven als een veelvoorkomende familiedynamiek waar van kinderen wordt verwacht dat:
- ze de emoties of problemen van hun ouders managen (denk aan relatieproblemen, scheidingen, ziekte)
- Ze voor het huishouden en broers of zussen zorgen
- ze als gelijkwaardige partner worden behandeld.
Er is als het ware sprake van een rolsverwisseling: een kind neemt binnen een gezin (een tijdje) de ouderrol over.
ZORG JIJ ALTIJD VOOR EEN ANDER?
Eén van de kenmerken van parentificatie is dat je als kind altijd hebt gezorgd en dat je dat als volwassene nog steeds doet. Hier lees je nog 9 kenmerken:
- Perfectionisme
- Moeite met grenzen stellen, uitspreken en nee zeggen
- Laag gevoel van eigenwaarde
- Moeite met emoties (van zichzelf en anderen)
- Geen idee van eigen identiteit
- Problemen met intieme relaties
- Grote behoefte aan controle
- Gevoelens van leegte en eenzaamheid
- Fysieke en mentale uitputting
HOE ONTSTAAT PARENTIFICATIE?
De meeste ouders zijn zich er niet van bewust dat ze hun kind parentificeren. Er zijn o.a. deze 3 redenen voor te noemen:
- Ze zijn zelf geparentificeerd.
- Ze zijn overweldigd door het ouderschap en missen steun (geen familie in de buurt, geen of afwezige partner, geen sociaal vangnet).
- Ze spreken de taal niet van het land waarin ze wonen en leunen op hun kinderen (denk aan bijvoorbeeld doktersbezoeken).
Geparentificeerde kinderen worden behandeld als volwassenen. Ze worden niet gezien als kinderen die zich emotioneel nog moeten ontwikkelen en emotionele steun nodig hebben om ’their sense of self’ te vinden. Ze worden gezien als kleine volwassenen die kunnen omgaan met crises en familieproblemen zonder hulp.
Kinderen passen zich snel aan in hun rol. Ze leren om hun eigen behoeftes, verlangens en emoties te verraden om verbinding met een ouder te houden. Veel kinderen voelen een soort van trotse loyaliteit naar de ouder die haar parentificeert. Ze willen deze ouder fixen, redden en beschermen.
ZO WORD JE EEN PEOPLEPLEASER
Peoplepleasers beginnen als ‘ouderpleasers’. Ouders die teveel met zichzelf bezig zijn, de gevoelens van hun kinderen niet begrijpen of verkeerd interpreteren of ouders die gewoonweg emotioneel afwezig zijn, zorgen er onbewust voor dat hun kinderen niet de kans krijgen écht kind te zijn.
Sta jij op jouw plek in het familiesysteem? Ontdek het met deze gratis checklist!
We nemen vaak onbewust bepaalde dynamieken uit ons familiesysteem mee. Daar kun je niets aan doen, dat gebeurt gewoon. Maar vaak kom je er pas achter als het al een tijdje niet zo lekker met je gaat.
Met deze praktische checklist ontdek je in één oogopslag of jij bepaalde patronen uit je familiesysteem hebt meegenomen die je belemmeren om je leven te leiden volgens jouw voorwaarden.
➜ 10 eenvoudige vragen ➜ Direct inzicht in jouw situatie ➜ Het eerste stapje naar bewustwording
VEELGESTELDE VRAGEN OVER PARENTIFICATIE
Wat is het verschil tussen parentificatie en een verantwoordelijk kind zijn?
Bij parentificatie neemt een kind de rol van ouder over, terwijl een verantwoordelijk kind nog steeds kind kan zijn. Het verschil zit in de emotionele last en de verwachtingen die op het kind worden gelegd.
Kan ik van parentificatie patronen afkomen?
Ja, door bewustwording en het aanleren van nieuwe patronen kun je leren om gezondere grenzen te stellen en voor jezelf te zorgen. Dit is een proces dat tijd kost maar zeker mogelijk is.
Hoe herken ik parentificatie bij mezelf?
Kenmerken zijn onder andere: altijd voor anderen zorgen, moeite met grenzen stellen, perfectionisme, en het gevoel hebben dat je nooit genoeg doet.
Disclaimer: parentificatie beschrijft een dynamiek binnen een gezin maar het is geen persoon en het is ook geen diagnose. Met andere woorden: je kunt er iets aan doen en het hoeft je leven niet te bepalen.