Waar praat je beter niet over met kerst?
Met kerst kun je bepaalde onderwerpen beter vermijden als je geen zin hebt in spanning, irritatie of familieruzie. Denk aan politiek, opvoeding, uiterlijk, oude conflicten en alles waar alcohol, ongevraagde meningen en familiedynamiek een slechte combinatie van maken. Een gezellige kerst begint niet bij je best doen, maar bij beter kiezen waar je wel en niet op ingaat.
Tijdens de feestdagen komt iedereen weer samen. Soms vrijwillig, soms omdat het nou eenmaal verwacht wordt. En hoe gezellig dat op papier ook klinkt, in de praktijk is de combinatie van alcohol, familiegeschiedenis en verkeerde gespreksonderwerpen vaak nogal explosief.
Om gedoe te voorkomen, is het slim om bewust te kiezen waar je wel en niet over begint. Niet omdat je nepgezellig moet doen, maar omdat niet ieder moment het juiste moment is om ergens vol in te vliegen.
In deze blog lees je welke 10 onderwerpen je met kerst beter kunt vermijden als je tenminste een beetje rust aan tafel wilt houden.
‘All I want for Christmas… is een gezellige kerst zonder ruzie.’
In deze blog lees je:
Waarom gesprekken met kerst zo snel escaleren
Kerst draait zogenaamd om gezelligheid, maar in de praktijk komt er vaak van alles samen: oude spanningen, verwachtingen, irritaties, alcohol en mensen die zich net iets vrijer voelen om hun mening eruit te gooien dan normaal.
En juist daar gaat het mis. Niet omdat één onderwerp op zichzelf zo erg is, maar omdat er aan tafel vaak allang van alles meespeelt. Oude rollen. Oude irritaties. Mensen die zich inhouden. En mensen die zich totaal niet inhouden.
Je zit dan niet meer in een normaal gesprek. Je zit in een oud systeem waar iedereen zijn vaste plek weer inneemt. De één gaat zenden. De ander sussen. Iemand trekt zich terug. En iemand anders opent gewoon de aanval onder het mom van ‘ik zeg alleen maar eerlijk wat ik denk’.
Als jij met familie snel in oud gedrag schiet, lees dan ook hoe je kerst met familie overleeft. En als je merkt dat je je in dit soort settings vaak inhoudt, aanpast of gaat sussen, is ook mijn blog over pleasen relevant.
Een gezellige kerst ontstaat niet vanzelf. Soms betekent dat gewoon: je mond houden over dingen waarvan je allang weet dat ze alleen maar gedoe opleveren.
10 onderwerpen om niet over te praten met kerst
- Politiek
Wil je een gezellige kerst? Begin dan vooral niet over politiek. Mensen willen meestal niet praten, maar winnen. Voor je het weet zit je niet meer aan tafel, maar in een wedstrijdje gelijk krijgen. - Religie
Ook zo’n onderwerp dat zelden licht blijft. Wie gelooft wat, waarom wel, waarom niet en wie daar dan weer iets van vindt. Grote kans op spanning, kleine kans op iets nuttigs. - Vaccinaties en medische keuzes
Zodra iemand begint over vaccinaties, alternatieve geneeskunde of wat andere ouders wel of niet met hun kinderen doen, weet je meestal al genoeg. Dit wordt zelden een rustig gesprek. - Klimaatverandering
Er is altijd wel iemand die zeker weet dat het allemaal onzin is. En iemand anders die daar vol op klapt. Prima onderwerp voor ergens anders. Niet tussen de aardappelkroketten. - Opvoeding
Ongevraagd commentaar op iemands kinderen, aanpak of keuzes is bijna altijd een slecht idee. Zeker aan tafel. Heb je geen kinderen? Hou je mening voor je. Heb je ze wel? Vaak ook. - Uiterlijk en gewicht
Opmerkingen over afvallen, aankomen, ‘gezond eruitzien’ of wat iemand op zijn bord schept zijn zelden zo onschuldig als mensen denken. Laat iemands lijf gewoon met rust. - Relatiestatus, kinderwens en persoonlijke keuzes
‘En jij, nog steeds single?’ ‘Wanneer komt er eens een kind?’ ‘Is het niet tijd voor een huis?’ Niet grappig. Niet origineel. En meestal ook niet onschuldig. - Vergelijkingen tussen familieleden
Wie het beter doet, meer verdient, mooier woont of succesvoller is. Nergens goed voor. Vergelijken maakt het zelden gezelliger en bijna altijd ongemakkelijk. - Oude familieruzies
Kerst is niet het moment om alsnog te bespreken wat er drie jaar geleden op die verjaardag gebeurde. Oude koeien uit de sloot halen is zelden een sterk kerstplan. - Opmerkingen over het kerstdiner
Te droog, te weinig, te veel, geen vlees, wel vlees, te laat, te ingewikkeld. Iemand heeft moeite gedaan. Hou je commentaar gewoon even bij je.
Coach tip
Focus liever op verbinding dan op discussie. Stel vragen waar mensen niet meteen van in de verdediging schieten. Vraag naar iets leuks, iets grappigs of iets waar iemand echt blij van werd dit jaar. Dat helpt meer dan nog een mening aan tafel gooien.
Wat doe je als iemand er toch over begint?
Je kunt nog zo goed voorbereid zijn, er is altijd wel iemand die tóch over politiek begint, een opmerking maakt over iemands lijf of een oud conflict oprakelt. Dan helpt het om niet automatisch mee te gaan.
- wissel bewust van onderwerp
- maak het niet groter dan nodig
- ga niet uitleggen waarom jij iets anders vindt als je weet dat het nergens heen gaat
- stel een grens als iemand over jou heen gaat
- haal jezelf even uit het gesprek als dat nodig is
Soms is volwassen reageren niet: nog beter formuleren. Soms is het gewoon stoppen met meedoen.
Met schoonfamilie ligt dit trouwens vaak nog gevoeliger. Je houdt je sneller in, je wilt geen scène en voor je het weet slik je van alles in om het maar gezellig te houden. Ook dat heeft een prijs.
Merk je dat familiebezoek jou elk jaar weer uitput of terugzet in oud gedrag? Dan is het slim om ook eens te kijken naar wat jij uit je familiesysteem hebt meegenomen. Daar gaat mijn uitleg over familieopstellingen dieper op in.
Wat zeg je als iemand over jouw grens gaat?
Je hoeft niet alles uit te leggen. Zeker niet aan tafel. Een grens hoeft niet perfect, warm en pedagogisch verantwoord te klinken om geldig te zijn.
Je kunt gewoon zeggen:
- ‘Daar wil ik het nu niet over hebben.’
- ‘Laten we het hierbij laten.’
- ‘Ik ga hier niet in mee.’
- ‘We gaan het over iets anders hebben.’
- ‘Dat is niet iets wat ik nu met jullie wil bespreken.’
En nee, niet iedereen gaat dat leuk vinden. Dat hoeft ook niet. Een grens is er niet om gezellig gevonden te worden. Een grens is er om iets te stoppen wat niet oké is.
Waar praat je dan wél over?
Als je bepaalde onderwerpen bewust vermijdt, betekent dat niet dat je alleen nog maar over het weer kunt praten. Je kunt prima iets vragen waar wel verbinding in zit en geen strijd.
- waar iemand het afgelopen jaar echt blij van werd
- een grappig moment van het afgelopen jaar
- iets waar iemand naar uitkijkt
- een fijne herinnering aan vroeger
- eten, reizen, hobby’s of iets luchtigs waar niemand zich op hoeft te verdedigen
Klinkt simpel. Is het ook. Maar simpel werkt vaak beter dan interessant.
Wil jij kerst zonder gedoe?
Een rustige kerst begint niet bij anderen perfect managen. Het begint bij jezelf. Bij voelen wanneer iets te ver gaat. Bij niet overal op reageren. En bij stoppen met jezelf aanpassen om het iedereen maar naar de zin te maken.
Schiet jij met familie meteen weer in oud gedrag?
Veel gedoe met kerst gaat niet alleen over kerst. Het gaat over oude rollen die in één avond weer volop zichtbaar worden. Jij die je inhoudt. Of weer gaat sussen. Of voelt dat je terugschiet in gedrag waar je allang klaar mee bent.
Met deze gratis checklist ontdek je snel of jij onbewust patronen uit je familiesysteem meeneemt die nu nog steeds invloed hebben op je grenzen, je reacties en je plek in relaties.
➜ 10 korte vragen
➜ Direct zicht op je blinde vlekken
➜ Een eerste stap naar minder aanpassen en meer jezelf blijven
Veelgestelde vragen over kerst en familieruzies
Hoe voorkom je ruzie met kerst?
Door niet overal op in te gaan, gevoelige onderwerpen bewust te vermijden en je grens eerder aan te geven. Een gezellige kerst vraagt soms gewoon om minder discussie en meer zelfbeheersing.
Waar moet je het niet over hebben met familie met kerst?
Onderwerpen zoals politiek, religie, opvoeding, uiterlijk, gewicht, relatiestatus, oude conflicten en vergelijkingen tussen familieleden lopen vaak het snelst uit de hand.
Wat als iemand toch een ruzie-onderwerp aansnijdt?
Dan hoef je niet automatisch mee te doen. Je kunt van onderwerp wisselen, een grens aangeven of jezelf even uit het gesprek halen. Niet ieder onderwerp verdient jouw energie.
Waarom zijn feestdagen vaak zo beladen?
Omdat er tijdens feestdagen vaak meer meespeelt dan alleen het moment zelf. Verwachtingen, oude rollen, familiegeschiedenis en spanning komen dan sneller naar boven.
Hoe ga je om met lastige schoonfamilie met kerst?
Door vooraf helder te zijn over je grens, niet overal op in te gaan en jezelf niet te dwingen om het koste wat kost gezellig te houden. Rust bewaren is iets anders dan alles slikken.